Οδηγός για νεφελοποιητές και εισπνευστικές συσκευές
Οδηγός για νεφελοποιητές και εισπνευστικές συσκευές
Αυτός ο οδηγός έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει τους ενήλικες να κατανοήσουν τον τρόπο χρήσης των νεφελοποιητών και των εισπνευστικών συσκευών καθώς και τον τρόπο επιλογής της συσκευής που ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες τους.
Content Table
Τι είναι τα εισπνεόμενα φάρμακα;
Εάν πάσχετε από πνευμονικές παθήσεις όπως βρογχιεκτασίες, άσθμα ή ΧΑΠ, ο γιατρός σας μπορεί να σας συνταγογραφήσει φάρμακα που εισπνέετε αντί να τα παίρνετε από το στόμα ή ως ενέσιμα. Με αυτόν τον τρόπο, το φάρμακο μεταφέρεται κατευθείαν στους πνεύμονές σας, όπου χρειάζεται.
Τα πλεονεκτήματα των εισπνεόμενων φαρμάκων περιλαμβάνουν:
- Το φάρμακο μεταφέρεται απευθείας στους αεραγωγούς, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να δράσει πιο γρήγορα για τη βελτίωση των συμπτωμάτων.
- Υπάρχει λιγότερο φάρμακο στο αίμα, σε σύγκριση με την κατάποση ή την ένεση φαρμάκου, γεγονός που μπορεί να συμβάλει στη μείωση τυχόν πιθανών παρενεργειών.
Τι είναι ο νεφελοποιητής;
Ο νεφελοποιητής μετατρέπει το υγρό φάρμακο σε λεπτό νέφος που μπορείτε να εισπνεύσετε μέσω μάσκας ή επιστομίου. Προσθέτετε φάρμακο στη συσκευή κάθε φορά που τη χρησιμοποιείτε.
Τι είναι η εισπνευστική συσκευή;
Η εισπνευστική συσκευή είναι μια μικρή, φορητή συσκευή που χορηγεί φάρμακο σε μορφή σπρέι ή σκόνης. Οι τύποι εισπνευστικων συσκευών περιλαμβάνουν:
- Εισπνευστικές συσκευές δοσομετρημένης δόσης υπό πίεση (pMDIs)
- Εισπνευστικές συσκευές ξηρής σκόνης (DPI)
- Εισπνευστικές συσκευές βραδέως κινούμενου εκνεφώματος (SMI)
Ερωτήσεις που μπορεί να σας κάνει ένας επαγγελματίας υγείας όταν αποφασίζει για την καλύτερη εισπνευστική συσκευή
Πότε είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείται νεφελοποιητής;
- Ο νεφελοποιητής είναι καλύτερος όταν το φάρμακο περιέχει μεγάλη ποσότητα υγρού (όπως αντιβιοτικά για λοιμώξεις ή αλατούχα διαλύματα για παχύρρευστη βλέννα).
- Είναι επίσης καλύτερος για άτομα που έχουν δυσκολία στη χρήση εισπνευστικών συσκευών.
Τύποι νεφελοποιητών
Οι τύποι νεφελοποιητών λειτουργούν διαφορετικά και ταιριάζουν σε διαφορετικές ανάγκες:
Νεφελοποιητής υπερήχων
- Αποτελείται από μια μονάδα ισχύος, με ή χωρίς ηλεκτρικό ανεμιστήρα.
- Νεφελοποιητής υπερήχων με ανεμιστήρα: Ο ανεμιστήρας βοηθά στην πιο αποτελεσματική διανομή του ατμού
- Νεφελοποιητής υπερήχων χωρίς ανεμιστήρα: το νεφέλωμα εξάγεται από τον νεφελοποιητή όταν εισπνέετε και εκπνέετε.
Η μονάδα ισχύος μετατρέπει την ηλεκτρική ενέργεια σε ηχητικά κύματα, τα οποία δημιουργούν το νέφος.
Πιο αθόρυβη χορήγηση φαρμάκων και συντομότερος χρόνος θεραπείας σε σύγκριση με τους νεφελοποιητές τύπου jet
Χαμηλή διάρκεια ζωής της μπαταρίας, μπορεί να υπερθερμανθεί (πράγμα που μπορεί να καταστρέψει τα αντιβιοτικά), αποτελεσματική μόνο για φάρμακα σε διάλυμα (δεν λειτουργεί καλά για εναιωρήματα όπως η βουδεσονίδη), η χορήγηση του φαρμάκου εξαρτάται από τη γωνία στην οποία κρατιέται η συσκευή.
Νεφελοποιητής τύπου jet
- Μετατρέπει το φάρμακο σε λεπτό ατμό – σε συνδυασμό με έναν αεροσυμπιεστή ή μια παροχή αερίου υπό πίεση, που χρησιμοποιούνται συνήθως στα νοσοκομεία.
- Το φάρμακο τοποθετείται σε ένα κύπελλο και χρησιμοποιείται ένα επιστόμιο ή μια μάσκα προσώπου για την εισπνοή του νεφελώματος.
- Είναι λιγότερο φορητοί και μπορεί να είναι θορυβώδεις.
Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι τεχνολογιών νεφελοποιητών που χρησιμοποιούνται για τους νεφελοποιητές JET και επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα της χορήγησης του φαρμάκου:
- Νεφελοποιητές σταθερής απόδοσης
- Παράγουν νεφέλωμα συνεχώς, ακόμα και όταν εκπνέετε.
- Αυτό οδηγεί σε μεγάλη σπατάλη φαρμάκου και μπορεί να σημαίνει ότι η ποσότητα φαρμάκου που λαμβάνετε ποικίλλει.
2. Νεφελοποιητές ενισχυμένοι με την αναπνοή
- Προσθέτουν επιπλέον αέρα στο φάρμακο όταν εισπνέετε, γεγονός που βελτιώνει τη χορήγηση στους πνεύμονες.
- Όταν εκπνέετε, μια βαλβίδα κλείνει την οπή εξαερισμού, μειώνοντας την απώλεια φαρμάκου στον αέρα.
3. Νεφελοποιητές που ενεργοποιούνται με την αναπνοή
- Απελευθερώνουν το φάρμακο μόνο όταν εισπνέετε, ώστε να εισέρχεται μεγαλύτερη ποσότητα του φαρμάκου απευθείας στους πνεύμονες.
- Ορισμένα προηγμένα μοντέλα μπορούν να παρακολουθούν την αναπνοή σας και να προσαρμόζουν αυτόματα τον τρόπο χορήγησης του φαρμάκου.
- Αυτά μπορεί να χρειάζονται περισσότερο χρόνο, αλλά είναι πολύ αποτελεσματικά στη χορήγηση του φαρμάκου στους πνεύμονες.
Νεφελοποιητής με πλέγμα
- Συσκευή αεροζόλ που χρησιμοποιεί ένα πλέγμα – ένα φίλτρο με μικροσκοπικές οπές – για να παράγει έναν πολύ λεπτό υδρονέφωμα, καθιστώντας την πιο αποτελεσματική στη χορήγηση του φαρμάκου στον οργανισμό.
- Ικανός να χορηγεί ακριβείς δόσεις φαρμάκου με ελάχιστη σπατάλη.
- Λειτουργεί με μπαταρία και είναι ελαφρύτερος από άλλες συσκευές.
- Είναι φορητός και πιο γρήγορος στη χορήγηση του φαρμάκου σε σύγκριση με τους νεφελοποιητές τύπου jet.
- Το πλέγμα μπορεί να φράξει, ιδιαίτερα από συμπυκνωμένα διαλύματα αλατιού ή ορισμένα αντιβιοτικά.
Επιλέγοντας τον σωστό νεφελοποιητή
Η επιλογή του σωστού νεφελοποιητή μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά στην αποτελεσματικότητα της θεραπείας σας. Οι καλοί νεφελοποιητές πληρούν τα διεθνή πρότυπα ασφαλείας (όπως αυτά του Διεθνούς Οργανισμού Τυποποίησης (ISO)) για να διασφαλίζεται η καλή λειτουργία και η ασφαλής χρήση τους. Ακολουθούν μερικά απλά πράγματα που πρέπει να έχετε κατά νου:
- Πόσο εύκολο είναι στη χρήση και τον καθαρισμό
- Πόσο γρήγορα χορηγεί το φάρμακο
- Πόσο καλά μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη συσκευή
- Πόσο εύκολο είναι να μετακινηθεί και πόσο θορυβώδης είναι
- Ανθεκτικότητα και κόστος
- Το φάρμακο που χρειάζεστε – μερικά λειτουργούν μόνο σε συγκεκριμένες συσκευές
- Εάν η συσκευή μπορεί να απολυμανθεί.
Συμβουλή: Μπορεί να χρειαστείτε περισσότερες από μία συσκευές – μία για το σπίτι και μία για τα ταξίδια.
Να θυμάστε ότι καθώς τα φάρμακα αλλάζουν, μπορεί να χρειαστεί να αλλάξετε και τον τύπο του νεφελοποιητή. Είναι σημαντικό να καθαρίζετε τακτικά τον νεφελοποιητή σας, καθώς τα φραγμένα φίλτρα ή πλέγματα μπορούν να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα της χορήγησης του φαρμάκου.
Για περισσότερες συμβουλές, ανατρέξτε στο παράρτημα και στον κατάλογο αναφορών στο τέλος αυτού του εγγράφου.
Αξιοποιώντας στο έπακρο τη θεραπεία με νεφελοποιητή
Για να έχετε την πιο αποτελεσματική θεραπεία από έναν νεφελοποιητή, είναι σημαντικό να φτάνει επαρκής ποσότητα φαρμάκου στους πνεύμονες. Ένας τρόπος για να μετρήσετε αυτό είναι με κάτι που ονομάζεται RDDR (Respirable Drug Delivery Rate, ρυθμός χορήγησης αναπνεύσιμου φαρμάκου), ο οποίος δείχνει πόση ποσότητα φαρμάκου μπορεί πραγματικά να χορηγηθεί.
Επιλέξτε έναν νεφελοποιητή με υψηλό RDDR. Καθώς αυτός ο αριθμός δεν κοινοποιείται συχνά από τους κατασκευαστές, μπορείτε επίσης να αναζητήσετε έναν νεφελοποιητή που παράγει πολύ μικρά σταγονίδια νέφους (1 έως 5 μικρομέτρα) και έχει υψηλή απόδοση νέφους (0,2 έως 0,5 mL ανά λεπτό). Αυτά τα χαρακτηριστικά συμβάλλουν στο να διασφαλιστεί ότι μεγαλύτερη ποσότητα φαρμάκου φτάνει στους πνεύμονες, όπου χρειάζεται.
Μπορείτε επίσης να ρωτήσετε τον γιατρό σας, ιδίως εκείνους που ειδικεύονται στην πάθησή σας, ποιοι νεφελοποιητές πληρούν τα κριτήρια αποτελεσματικότητας.
Μάσκα προσώπου έναντι επιστομίου
- Τα επιστόμια σπαταλούν λιγότερο φάρμακο και βοηθούν στην κατευθυνόμενη χορήγησή του κατευθείαν στους πνεύμονες.
- Η μάσκα προσώπου πρέπει να αποφεύγεται όταν χρησιμοποιείτε στεροειδή ή φάρμακα που χαλαρώνουν τους υπερδραστήριους μύες και αδένες των αεραγωγών (γνωστά ως αντιχολινεργικά φάρμακα), για να αποφύγετε την επίδραση στο δέρμα ή τα μάτια.
Πώς να χρησιμοποιήσετε έναν νεφελοποιητή (βήμα προς βήμα)
Πριν ξεκινήσετε:
- Πλύνετε τα χέρια σας.
- Ετοιμάστε τον νεφελοποιητή (συνδέστε τον σωλήνα, το επιστόμιο ή τη μάσκα, το δοχείο φαρμάκου).
- Προσθέστε το φάρμακο σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σας.
Κατά τη διάρκεια της θεραπείας:
- Καθίστε σε όρθια θέση για να βοηθήσετε το φάρμακο να φτάσει στους πνεύμονές σας.
- Τοποθετήστε το επιστόμιο στο στόμα σας και κλείστε τα χείλη σας γύρω από αυτό ή στερεώστε τη μάσκα πάνω από τη μύτη και το στόμα σας.
- Ενεργοποιήστε τη συσκευή και εισπνεύστε αργά από το στόμα, κρατώντας κάθε αναπνοή για λίγα δευτερόλεπτα πριν εκπνεύσετε.
- Μείνετε χαλαροί – μπορείτε να δείτε τηλεόραση ή να διαβάσετε ένα βιβλίο για να περάσει η ώρα.
- Χτυπήστε περιστασιακά το κύπελλο του νεφελοποιητή για να βεβαιωθείτε ότι χρησιμοποιείται όλο το φάρμακο.
Μετά τη θεραπεία:
- Απενεργοποιήστε και καθαρίστε όλα τα εξαρτήματα σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Αυτό συνήθως περιλαμβάνει πλύσιμο με ζεστό, σαπουνόνερο και στέγνωμα των εξαρτημάτων σε αέρα περιβάλλοντος.
- Αποθηκεύστε τα εξαρτήματα του νεφελοποιητή σε καθαρό, ξηρό μέρος μέχρι την επόμενη χρήση.
Συντήρηση:
- Τακτικός καθαρισμός και απολύμανση σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή
- Αντικαταστήστε τα φθαρμένα ή κατεστραμμένα εξαρτήματα σύμφωνα με τις συστάσεις του κατασκευαστή.
Συμβουλές ασφαλείας:
- Χρησιμοποιείτε στον νεφελοποιητή σας μόνο φάρμακα που έχουν συνταγογραφηθεί από τον γιατρό σας.
- Ο νεφελοποιητής προορίζεται για χρήση από έναν μόνο ασθενή. Ωστόσο, ένας μόνο συμπιεστής μπορεί να χρησιμοποιηθεί για περισσότερους από έναν ασθενείς, υπό την προϋπόθεση ότι ο καθένας χρησιμοποιεί το δικό του εξάρτημα νεφελοποιητή.
- Ακολουθήστε τις συγκεκριμένες οδηγίες που παρέχονται από τον γιατρό σας και τον κατασκευαστή του νεφελοποιητή.
- Εάν έχετε συγκεκριμένες ερωτήσεις ή ανησυχίες, είναι πάντα καλύτερο να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Ανάμειξη φαρμάκων για νεφελοποίηση
Ορισμένα φάρμακα μπορούν να αναμιχθούν για εξοικονόμηση χρόνου. Ο παρακάτω πίνακας καθορίζει ποια φάρμακα μπορούν να αναμιχθούν, αλλά πάντα συμβουλευτείτε πρώτα τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας.
Αυτές οι πληροφορίες συγκεντρώθηκαν με τη βοήθεια του EMBARC και των μελών της συμβουλευτικής ομάδας ασθενών με βρογχεκτασία της ELF. Το EMBARC είναι ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο που έχει ως στόχο την προώθηση της κλινικής έρευνας και της εκπαίδευσης στον τομέα της βρογχεκτασίας, μέσω της ανταλλαγής πρωτοκόλλων, ερευνητικών ιδεών και εμπειρογνωμοσύνης.
Το παρόν υλικό δημιουργήθηκε από τον Δρ Noga Aharoni και την Δρ Michal Shteinberg- Carmel Ιατρικό κέντρο, Χάιφα, Ισραήλ και τα μέλη της Συμβουλευτικής Ομάδας Ασθενών με Βρογχεκτασίες της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Philip Alper και S Nadler.
Ευχαριστούμε επίσης τα ακόλουθα άτομα για την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειρογνωμοσύνης:
- Δρ Rosina Ledermüller, Ανώτερη Ιατρική Σύμβουλος, Pari GmbH, Γερμανία
- Beatriz Herrero-Cortina, ειδικη φυσιοθεραπεύτρια, Νοσοκομείο ValHebron, Βαρκελώνη, Ισπανία
- Καθ. Δρ Felix Ringshausen, Ιατρική Σχολή Ανόβερου και Γερμανική Πνευμονολογική Εταιρεία
Με ευχαριστίες (Δρ Κατερίνα Δημάκου (Γενικό Νοσοκομείο Θώρακος ΣΟΤΙΡΙΑ, Αθήνα, Ελλάδα).
Περισσότερες επιστημονικές πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στα ακόλουθα δημοσιευμένα άρθρα:
- Elkins MR, Robinson M, Rose BR, et al.
Μια ελεγχόμενη δοκιμή μακροχρόνιας εισπνοής υπέρτονου αλατούχου διαλύματος σε ασθενείς με κυστική ίνωση.
N Engl J Med. 2006; 354:229–240. - Wark P, McDonald VM.
Υπερτονικός ορός σε νεφελοποιημένη μορφή για την κυστική ίνωση.
Cochrane Database Syst Rev. 2018; 9:CD001506. - Flume PA, O’Sullivan BP, Robinson KA, et al.
Κατευθυντήριες οδηγίες για την κυστική ίνωση: φάρμακα μακροχρόνιας αγωγής για τη διατήρηση της υγείας των πνευ
Am J Respir Crit Care Med. 2007; 176:957–969. - Herrero-Cortina B, Alcaraz V, Vilaró J, et al.
Επίδραση των υπέρτονων αλατούχων διαλυμάτων στην αποβολή πτυέλων και το προφίλ ασφάλειας τους σε ασθενείς με βρογχιεκτασία: μια τυχαιοποιημένη διασταυρούμενη δοκιμή.
J Aerosol Med Pulm Drug Deliv. 2018; 31:281–289. - Nicolson CH, Stirling RG, Borg BM, et al.
Η μακροπρόθεσμη επίδραση της εισπνοής υπερτονικού αλατούχου διαλύματος 6% σε βρογχιεκτασία χωρίς κυστική ίνωση.
Respir Med. 2012; 106:661–667. - Pasteur MC, Bilton D, Hill AT, et al.
Κατευθυντήριες οδηγίες της Βρετανικής Θωρακικής Εταιρείας για τη βρογχεκτασία χωρίς κυστική ίνωση.
Thorax. 2010; 65(Suppl 1):i1–i58. - Laska IF, Crichton ML, Shoemark A, et al.
Η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια των εισπνεόμενων αντιβιοτικών για τη θεραπεία της βρογχιεκτασίας σε ενήλικες: συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση.
Lancet Respir Med. 2019; 7(10):855–869. - Lavorini F, Fontana GA, Usmani OS.
Νέες συσκευές εισπνοής – τα καλά, τα κακά και τα άσχημα.
Respiration. 2014; 88(1):3–15. - Ringshausen FC, et al.
Διαχείριση της βρογχιεκτασίας σε ενήλικες – Κατευθυντήριες οδηγίες βάσει συναίνεσης για τη Γερμανική Πνευμονολογική Εταιρεία (DGP).
Πνευμονολογία. 2024.
