Korzyści i ryzyko związane z leczeniem raka płuca

Do kogo skierowany jest niniejszy dokument i czego dotyczy?  

W niniejszym dokumencie wyjaśniono zalecenia zawarte w klinicznych wytycznych dotyczących leczenia i opieki nad pacjentami z rakiem płuca we wczesnym stadium, opracowanych przez Europejskie Towarzystwo Chorób Płuc (ERS)/Europejskie Towarzystwo Chirurgii Klatki Piersiowej (ESTS). Jest on przeznaczony dla chorych na raka płuca, którzy rozważają leczenie, a także dla ich rodzin i opiekunów.  

Czym są wytyczne kliniczne?  

Wytyczne kliniczne są opracowywane w wyniku procesu naukowego, którego celem jest zebranie najnowszych dowodów dotyczących danego schorzenia lub objawu. Wytyczne uwzględniają również opinie ekspertów oraz priorytety pacjentów i opiekunów, którzy mają doświadczenie w zakresie danego schorzenia. Wytyczne kliniczne są opracowywane dla fachowego personelu medycznego. Jego członkowie wykorzystują te wytyczne jako dokument zawierający najlepsze praktyki dotyczące diagnostyki, kontrolowania i leczenia choroby. 

Co zamieszczono na tej stronie?  

Na niniejszej stronie podsumowano najważniejsze punkty wytycznych klinicznych. Wyjaśniono wytyczne w sposób bardziej przystępny dla osób, które nie zajmują się zawodowo medycyną. Opisano zalecenia, dzięki którym lekarze mogą ocenić, czy leczenie jest odpowiednie dla danej osoby. Wymaga to przeprowadzenia oceny ogólnego stanu zdrowia danej osoby, stanu jej płuc oraz ryzyka i korzyści poszczególnych opcji terapeutycznych.  

Zawarto tutaj również informacje na temat standardów skutecznej opieki. Zalecenia dzielą się na następujące:  

Wyraźne zalecenia, w przypadku których istnieją solidne dowody i/lub ogólna zgoda autorów wytycznych.

Zalecenia warunkowe, jeśli brakuje dowodów na dany temat. Oznacza to, że lekarze mogą proponować różne opcje leczenia po omówieniu ich z pacjentami.  

 Autorzy wytycznych nie byli w stanie sformułować zaleceń.   

Zalecenie przeciwko danej metodzie, gdy istnieją niezbite dowody i/lub zgoda co do negatywnego wpływu danej metody lub sposobu leczenia. 

Niniejszy dokument ma na celu ułatwienie chorym na raka płuca we wczesnym stadium zrozumienia, jaką opiekę powinni otrzymać przed i po leczeniu nowotworu płuca, udostępniając takie informacje w przystępnej formie. Dzięki temu pacjenci mogą podejmować świadome decyzje dotyczące opcji terapeutycznych.  

Rak płuca to nowotwór tchawicy, oskrzeli lub pęcherzyków płucnych. Dwa główne, najczęściej występujące rodzaje raka płuca to: niedrobnokomórkowy rak płuca (NDRP): około 70–80% osób chorych na raka płuca ma NDRP. Najczęstszymi postaciami NDRP są: gruczolakorak i rak płaskonabłonkowy.  

Drobnokomórkowy rak płuca (DRP): około 20% osób chorych na raka płuca ma DRP.  

Plany leczenia zależą od rodzaju i stopnia zaawansowania raka płuca oraz ogólnego stanu zdrowia i osobistych preferencji pacjenta.  

Leczenie może być ukierunkowane albo na wyleczenie raka płuca (leczenie radykalne), albo na przedłużenie i poprawę jakości życia chorego (leczenie paliatywne). Niniejsze wytyczne odnoszą się do metod leczenia ukierunkowanych na wyleczenie raka płuca we wczesnym stadium.  

Metody leczenia raka płuca obejmują: 

• chirurgię 
• radioterapię 
• chemoterapię 
• terapie celowane (czasami nazywane immunoterapią)  
• połączenie wyżej wymienionych metod. 

W ostatnich latach obserwuje się udoskonalenie dostępnych opcji terapeutycznych pod wieloma względami. Rozwój ten oznacza lepsze rokowanie dla chorych na raka płuca. Możliwość łączenia różnych metod terapii może wiązać się z większym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. W przypadku osób rozważających leczenie raka płuca we wczesnym stadium konieczne jest przeprowadzenie dokładnej oceny przed rozpoczęciem leczenia.  

Chirurgia z wykorzystaniem mniej inwazyjnych technik oznacza mniejsze uszkodzenia tkanek otaczających guz. Rekonwalescencja po zabiegu jest krótsza, co oznacza, że operację można wykonać u większej liczby osób. Podczas zabiegu chirurg usuwa tylko tę część płuca, w której znajduje się guz oraz gruczoły (węzły chłonne) znajdujące się wokół płuca.  Czasami zabieg przeprowadza się techniką dziurki od klucza (tzw. wideochirurgii klatki piersiowej (VATS) lub chirurgii robotycznej), która polega na wprowadzeniu małej kamery wideo przez małe nacięcie w klatce piersiowej, aby zapewnić kontrolę podczas operacji.  

Programy rekonwalescencji usprawniły i udoskonaliły opiekę okołooperacyjną. Skracają one czas pobytu pacjentów w szpitalu po operacji i poprawiają efekty zabiegu.  

Do zniszczenia komórek nowotworowych radioterapia wykorzystuje wysokoenergetyczne promieniowanie RTG. Może być stosowana niezależnie lub w połączeniu z innymi metodami leczenia. Po chirurgicznym usunięciu guza, radioterapię można zastosować jako leczenie dodatkowe w celu upewnienia się, że wszelkie pozostałe komórki nowotworowe zostaną zniszczone. Można ją również stosować w skojarzeniu z chemioterapią.  

Nowe techniki stosowane w leczeniu niektórych, wczesnych stadiów raka płuca polegają na podaniu dużej dawki promieniowania bezpośrednio do guza. Oznacza to, że sąsiednie tkanki otrzymują znacznie mniejszą dawkę promieniowania. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. 

• Stereotaktyczna radioterapia ciała (SBRT): wiązki radioterapii aplikowane pod wieloma różnymi kątami w obrębie ciała, które spotykają się w miejscu występowania guza.  
• Radioterapia z modulacją intensywności promieniowania (IMRT): wiązki radioterapeutycznego promieniowania są kształtowane w taki sposób, aby dopasować się do kształtu guza. 

Chemioterapia polega na wykorzystaniu leków w leczeniu nowotworu. Ta metoda powoduje spowolnienie rozwoju raka. W zależności od lokalizacji guza i stopnia zaawansowania raka, chemioterapię można podawać przed lub po operacji, bądź też w połączeniu z radioterapią (nazywa się to chemioradioterapią). 

Terapie celowane są dostępne w formie tabletek i działają poprzez blokowanie wzrostu komórek nowotworowych. 

Immunoterapia jest metodą leczenia polegającą na wzmocnieniu naturalnej odpowiedzi układu odpornościowego w celu zwalczania nowotworów.   

Terapia indukcyjna jest wstępną metodą leczenia. Może być stosowana w celu wyleczenia choroby lub stanowić pierwszy etap leczenia. Na przykład, w celu jak największego zmniejszenia guza przed operacją, może zostać podany rodzaj chemioterapii zawierający platynę. Ułatwia to chirurgiczne usunięcie guza.  

Ryzyko wystąpienia powikłań w wyniku leczenia raka płuca jest niższe, jeśli płuca pracują prawidłowo, a pacjent jest w dobrej kondycji fizycznej. Przeprowadzone zostaną testy sprawdzające kondycję fizyczną i zdrowie płuc.  Testy te mogą obejmować:  

• Test dyfuzji gazów
• Badanie spirometryczne
• Próby wysiłkowe, które mierzą na przykład, jak daleko dana osoba może przejść w krótkim czasie, lub mierzą zdolność danej osoby do wchodzenia po schodach. Przykłady takich prób to: 
  • Próba 6-minutowego marszu 
  • stopniowany wahadłowy test marszowy 
  • próba wchodzenia po schodach 
  • Wskaźnik BODE.
• Sercowo-płucne próby wysiłkowe pozwalają zbierać informacje o tym, jak serce i płuca reagują na wysiłek fizyczny. Wykonuje się je w klinice, używając bieżni lub roweru, i mogą one obejmować badanie krwi, EKG, pomiary ciśnienia krwi oraz testy oddechowe.  

Zgodnie z wytycznymi, ważne jest zaangażowanie chorych na raka płuca w podejmowanie decyzji dotyczących leczenia. Osoby chore na raka płuca oraz ich rodziny i opiekunów należy włączyć do rozmowy na temat ryzyka i korzyści płynących z leczenia.  

Żadna z form testowania w badaniach ocenianych przez panel nie okazała się szkodliwa.  

Pomiar ryzyka powikłań wynikających z leczenia u chorych na raka płuca poddawanych zabiegowi chirurgicznemu i/lub immunoterapii (tzw. leczenie radykalne) 

U osób rozważających leczenie radykalne należy wykonać badanie czynności płuc w celu sprawdzenia ryzyka wystąpienia powikłań. Badania te należy wykonać przed rozpoczęciem leczenia oraz po wstępnej chemioterapii lub terapii celowanej.  

Badanie zdolności dyfuzji gazów w płucach należy stosować w następujących sytuacjach:  

U osób chorych na raka płuca podczas kwalifikacji do zabiegu chirurgicznego. Pomoże to lekarzom oszacować ryzyko powikłań po zabiegu i zdecydować, czy operacja jest właściwym wyborem. Pomiary można również wykorzystać do porównania z pomiarami wykonanymi po operacji, aby ocenić ewentualne zmiany czynności płuc.  

U osób, które są ponownie kwalifikowane do operacji po otrzymaniu terapii indukcyjnej. Pomoże to lekarzom oszacować ryzyko powikłań po zabiegu i zdecydować, czy operacja jest właściwym wyborem. 

U osób chorych na raka płuca, które są kwalifikowane do operacji, a także u osób, które są ponownie kwalifikowane do operacji po wstępnym cyklu radioterapii lub chemioterapii. Pomoże to lekarzom oszacować ryzyko powikłań po zabiegu i zdecydować, czy operacja jest właściwym wyborem. 

U osób chorych na raka płuca podczas kwalifikacji do radioterapii. Pomoże to lekarzom oszacować ryzyko wystąpienia poradiacyjnego zapalenia płuc. Pomiary można również wykorzystać do porównania z pomiarami wykonanymi po radioterapii, aby ocenić ewentualne zmiany czynności płuc. 

Badanie spirometryczne należy wykonać przed leczeniem w następujących sytuacjach:  

U osób chorych na raka płuca podczas kwalifikacji do zabiegu chirurgicznego. Pomoże to lekarzom oszacować ryzyko powikłań po zabiegu i zdecydować, czy operacja jest właściwym wyborem. 

U osób, które są ponownie kwalifikowane do operacji po otrzymaniu terapii indukcyjnej. Pomoże to lekarzom oszacować ryzyko powikłań po zabiegu i zdecydować, czy operacja jest właściwym wyborem. 

Podstawowe próby wysiłkowe 

Jedna podstawowa próba wysiłkowa powinna być stosowane w celu oszacowania ryzyka przedwczesnego zgonu i powikłań u pacjentów chorych na raka płuca poddawanych zabiegowi chirurgicznemu. Panel sugeruje przeprowadzenie wytrzymałościowego wahadłowego testu marszowego, próby wchodzenia po schodach lub próby 6-minutowego marszu. 

Nie znaleziono wystarczających dowodów pozwalających na zalecenie, jaki konkretny poziom aktywności fizycznej należy stosować, aby określić, czy u danej osoby występuje bardzo wysokie, czy bardzo niskie ryzyko wystąpienia powikłań po operacji. Dowody wskazują na niższe ryzyko wystąpienia powikłań u osób, które są w stanie przejść dystans dłuższy niż 400 metrów w ciągu 6 minut lub które są w stanie pokonać odległość ponad 10 metrów po schodach podczas próby wchodzenia po schodach. 

Osoby, które uzyskały słabe wyniki w próbach wysiłkowych, powinny zostać skierowane na formalne sercowo-płucne próby wysiłkowe. Pomoże to lekarzom oszacować ryzyko związane z zabiegiem i zdecydować, czy jest to właściwy wybór. Sercowo-płucne próby wysiłkowe można również stosować w celu pomiaru poprawy wydolności pacjenta w kontekście leczenia radykalnego.  

Nie sformułowano zaleceń dotyczących stosowania podstawowych prób wysiłkowych lub sercowo-płucnych prób wysiłkowych w celu ustalenia ryzyka przedwczesnego zgonu i powikłań u pacjentów z rakiem płuca, którzy mają zostać poddani radioterapii lub leczeniu skojarzonemu, ponieważ nie ma wystarczających dowodów pochodzących z dotychczas przeprowadzonych badań. 

Minimalizowanie ryzyka dla zdrowia serca i płuc u pacjentów z NDRP, którzy kwalifikują się do operacji i/lub immunoterapii (znanej jako leczenie radykalne) 

Ocenę stanu zdrowia serca należy przeprowadzić u pacjentów z NDRP, którzy kwalifikują się do leczenia radykalnego i mają wywiad obciążony chorobami serca i płuc. Należą do nich choroba tętnic wieńcowych, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, zaburzenia czynności lewej komory i niewydolność serca, zaburzenia czynności prawej komory lub choroby zastawkowe serca. Należy również wykonać wszelkie inne stosowne badania diagnostyczne. 

Pacjentów z nadciśnieniem płucnym należy poddać ocenie w specjalistycznym ośrodku leczenia płucnego nadciśnienia tętniczego. Ocena powinna obejmować cewnikowanie prawego serca.  

Ocenę należy przeprowadzić w tym samym czasie, co inne badania poprzedzające leczenie, aby uniknąć opóźnień w rozpoczęciu leczenia raka płuca. Decyzja o przeprowadzeniu dalszych badań powinna uwzględniać następujące: 

• unikanie opóźnień w leczeniu raka płuca 
• ryzyko powikłań wynikających z inwazyjnych badań serca i płuc 
• potrzeby i życzenia pacjentów.  

Inne czynniki, które należy uwzględnić u osób z NDRP kwalifikujących się do leczenia operacyjnego i/lub immunoterapii (znanej jako leczenie radykalne) 

Czynniki zgłaszane przez pacjentów 

Informacje dotyczące jakości życia powinny być gromadzone przed i po leczeniu raka płuca. Pacjentów należy obserwować przez rok po zabiegu, a nawet do 2 lat po SBRT. Kwestionariusze służące do zbierania informacji o wynikach leczenia powinny być odpowiednie do stosowania zarówno przed leczeniem, jak i po nim. Wpływ działań niepożądanych na jakość życia należy ocenić w ciągu 3 miesięcy od zakończenia leczenia. Aby przyspieszyć proces rekonwalescencji, należy odpowiednio leczyć objawy zgłaszane przez pacjentów.  

Operacje oszczędzające płuco 

Operacje oszczędzające płuco dają podobne wyniki jak lobektomia i należy je rozważać w przypadku pacjentów wysokiego ryzyka.  

Lepsze programy badań przesiewowych oznaczają, że w przyszłości uda się wykryć większą liczbę osób z podejrzeniem wczesnego stadium raka płuca. W takim przypadku można zastosować zabiegi oszczędzające płuco, które polegają na usunięciu jedynie małych, zmienionych chorobowo fragmentów powierzchni płuca. Pomaga to utrzymać prawidłową czynność narządu, co oznacza, że w przyszłości pacjenci będą mogli przejść terapię z zamiarem wyleczenia nowotworu.  

Prehabilitacja polega na wykonywaniu programu ćwiczeń oddechowych lub stosowaniu urządzenia wzmacniającego mięśnie oddechowe przed zabiegiem chirurgicznym. U osób stosujących program prehabilitacji ryzyko wystąpienia powikłań płucnych po operacji jest o połowę mniejsze. Może to pomóc w skróceniu czasu hospitalizacji po zabiegu. W zapobieganiu powikłaniom pooperacyjnym skuteczne wydają się nawet stosunkowo krótkie interwencje przedoperacyjne (krótsze niż 3 tygodnie). Konieczne są dalsze badania nad rolą rehabilitacji przed, w trakcie oraz po radioterapii i chemioterapii. 

Rehabilitacja pulmonologiczna po leczeniu może poprawić jakość życia pacjentów poddawanych operacjom płuc, przy czym dotyczy to również osób, które przeszły zabiegi prehabilitacyjne. 

Rehabilitacja pulmonologiczna 

Rehabilitacja pulmonologiczna przed leczeniem (nazywana również prehabilitacją) może chronić przed powikłaniami wynikającymi z leczenia. Może to zwiększyć liczbę osób kwalifikujących się do leczenia. 

Prehabilitacja polega na wykonywaniu programu ćwiczeń oddechowych lub stosowaniu urządzenia wzmacniającego mięśnie oddechowe przed zabiegiem chirurgicznym. U osób stosujących program prehabilitacji ryzyko wystąpienia powikłań płucnych po operacji jest o połowę mniejsze. Może to pomóc w skróceniu czasu hospitalizacji po zabiegu. W zapobieganiu powikłaniom pooperacyjnym skuteczne wydają się nawet stosunkowo krótkie interwencje przedoperacyjne (krótsze niż 3 tygodnie). Konieczne są dalsze badania nad rolą rehabilitacji przed, w trakcie oraz po radioterapii i chemioterapii. 

Rehabilitacja pulmonologiczna po leczeniu może poprawić jakość życia pacjentów poddawanych operacjom płuc, przy czym dotyczy to również osób, które przeszły zabiegi prehabilitacyjne. 

Stan odżywienia i sprawność 

Stan odżywienia to ocena ogólnego stanu zdrowia osoby, oparta na ilości i rodzaju składników odżywczych, które otrzymuje ona ze spożywanego pokarmu. Sprawność opisuje zdolność osoby do powrotu do zdrowia po chorobie – niski poziom sprawności oznacza, że chory może potrzebować więcej czasu na powrót do zdrowia w przypadku mniej poważnych problemów zdrowotnych.  

Przed rozpoczęciem jakiegokolwiek leczenia u pacjentów z rakiem płuca należy ustalić stan odżywienia i sprawność.  

Wiek 

Wiek nie powinien być jedynym kryterium podejmowania decyzji o radykalnym leczeniu raka płuca. Wiek chorego z rakiem płuca można uwzględnić, biorąc pod uwagę jego stan ogólny, choroby współistniejące i stadium raka płuca, co umożliwi dobranie najbardziej odpowiedniego sposobu leczenia. 

• Przed przystąpieniem do chirurgicznego leczenia raka płuca u osób starszych należy przeprowadzić odpowiednie badania. U starszych pacjentów rekonwalescencja po zabiegu trwa dłużej niż u pacjentów młodszych. Czas trwania hospitalizacji jest podobny, ale nawet jedna czwarta spośród tych chorych zostaje przeniesiona do specjalistycznych ośrodków opieki. Rozległość zabiegu i obecność chorób współistniejących mają istotny wpływ na ryzyko zgonu u pacjentów w podeszłym wieku.  
• U pacjentów w podeszłym wieku z NDRP nie należy opóźniać chemioterapii wyłącznie ze względu na wiek. 
• Radioterapia wydaje się być równie skuteczna w przypadku wczesnego stadium NDRP zarówno u pacjentów starszych, jak i młodszych.  
• Chemioradioterapia u pacjentów w podeszłym wieku skutkowała gorszym wynikiem w zakresie przeżywalności ogólnej i wyższym wskaźnikiem zgonów w trakcie leczenia niż u pacjentów młodszych. Przeżywalność po chemioradioterapii jest gorsza u pacjentów w wieku 75 lat i starszych.  

Wpływ innych schorzeń lub chorób 

Występujące jednocześnie schorzenia i choroby nazywane są chorobami współistniejącymi. Mogą one wpływać na kwalifikację pacjenta do leczenia raka płuca. U osób z chorobami współistniejącymi ryzyko wystąpienia powikłań w ciągu roku po operacji i/lub radioterapii jest większe.  

U chorych z śródmiąższową chorobą płuc (ILD) występuje większe ryzyko pogorszenia stanu po operacji i radioterapii. Nie powinno to jednak wykluczyć stosowania terapii miejscowej (czyli leczenia ukierunkowanego na konkretny narząd lub ograniczoną część ciała). Konkretne schorzenia lub sytuacje, takie jak dializa nerek, przeszczep, zakażenie HIV czy śródmiąższowa choroba płuc, powinny być leczone w specjalistycznych ośrodkach dysponujących dedykowanym oddziałem. 

U pacjentów z rakiem płuca i chorobami współistniejącymi należy ocenić stosunek ryzyka do korzyści związanych z leczeniem. 

Palenie 

Osoby chore na raka płuca, które rzucą palenie w momencie diagnozy lub w krótkim czasie po jej uzyskaniu, żyją dłużej. U pacjentów, którzy rzucili palenie przed operacją, ryzyko wystąpienia powikłań po zabiegu jest mniejsze, nawet jeśli zrobili to na krótko przed zabiegiem chirurgicznym. Osobom przygotowującym się do chirurgicznego leczenia raka płuca należy udzielić pomocy w rzuceniu palenia w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia powikłań.  

Niniejsze wytyczne zostały opracowane przez Europejskie Towarzystwo Chorób Płuc i Europejską Fundację Chorób Płuc. Więcej informacji na temat tych organizacji i pełne wytyczne dla fachowego personelu medycznego można znaleźć, korzystając z poniższych linków: 

Pełne wytyczne kliniczne – opublikowane w European Respiratory Journal w 2025 r.  

• Wytyczne ERS/ESTS dotyczące kwalifikacji do radykalnego leczenia raka płuca w praktyce klinicznej  

Dodatkowe zasoby dla pacjentów i opiekunów:  

• Badania i procedury dotyczące płuc
• W witrynie internetowej Europejskiej Fundacji Chorób Płuc można znaleźć wiele informacji na temat korzyści płynących z rzucenia palenia. 

Informacje o ERS  

Europejskie Towarzystwo Chorób Płuc (ERS) jest międzynarodową organizacją zrzeszającą lekarzy, fachowy personel medyczny, naukowców i innych ekspertów zajmujących się chorobami układu oddechowego. Jest to jedna z wiodących organizacji medycznych w dziedzinie pulmonologii, z rosnącą liczbą członków reprezentujących ponad 140 krajów. Misją ERS jest promocja zdrowia płuc w celu łagodzenia cierpienia związanego z chorobami oraz wprowadzania standardów w medycynie układu oddechowego na całym świecie. Podstawą wszystkich działań tej organizacji są nauka, edukacja i działania rzecznicze. ERS zajmuje się promocją badań naukowych oraz udostępnianiem wysokiej jakości materiałów edukacyjnych. Pełni również kluczową rolę w działaniach rzeczniczych – zwiększając świadomość społeczeństwa i polityków na temat chorób płuc. www.ersnet.org  

Informacje o ELF  

Europejska Fundacja Chorób Płuc (ELF) została założona przez ERS w celu połączenia pacjentów, społeczeństwa i specjalistów. ELF opracowuje publiczne wersje wytycznych ERS, podsumowujące zalecenia dla fachowego personelu medycznego w Europie, w prostym i zrozumiałym dla wszystkich formacie. Dokumenty te nie zawierają szczegółowych informacji o każdej chorobie i należy korzystać z nich razem z innymi informacjami dla pacjentów oraz w konsultacji z lekarzem. Więcej informacji na temat chorób płuc można znaleźć na stronie internetowej ELF: www.europeanlung.org  

Wskaźnik BODE (BMI, wskaźnik obturacji dróg oddechowych, duszności i wydolności wysiłkowej): Jest to łącząca różne czynniki miara stanu zdrowia płuc. W celu ustalenia łącznego wyniku lekarze wykorzystują pomiary masy ciała i wzrostu, duszności, ilość powietrza, jaką osoba może wydmuchać w pierwszej sekundzie badania (FEV1) w porównaniu ze zdrowymi płucami i jak daleko może przejść w ciągu 6 minut.  

EKG (elektrokardiografia): badanie polegające na zarejestrowaniu tętna i rytmu serca osoby za pomocą sygnałów elektrycznych.  

Obserwacja: trwające przez pewien czas monitorowanie osoby, grupy lub określonej populacji w celu zaobserwowania zmian w stanie zdrowia lub zmiennych związanych ze zdrowiem i opieką społeczną. 

Jakość życia związana ze stanem zdrowia: połączenie dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego osoby, a nie tylko brak choroby. Może to dotyczyć emocji, snu, życia towarzyskiego, poziomu energii i ogólnego zadowolenia z życia. W przypadku chorób płuc jakość życia związaną ze stanem zdrowia mierzy się za pomocą kwestionariuszy, takich jak St George’s Respiratory Questionnaire oraz Chronic Respiratory Questionnaire. 

Terapia indukcyjna: pierwsze leczenie wdrożone w przypadku choroby. Często stanowi część standardowego zestawu terapii, który obejmuje np. zabieg chirurgiczny, po którym następuje chemioterapia i radioterapia. Terapia indukcyjna stosowana samodzielnie jest uznawana za najlepszą metodę leczenia. Jeśli nie uda się wyleczyć choroby lub jeśli wystąpią poważne działania niepożądane, można dodać inne leczenie lub zmienić sposób leczenia na inny. Terapia indukcyjna nazywana jest również terapią pierwszego rzutu, terapią podstawową lub leczeniem pierwotnym. 

Opieka okołooperacyjna: opieka zapewniana w okresie okołooperacyjnym, zwykle od momentu zgłoszenia się pacjenta do szpitala na zabieg aż do momentu wypisu. 

Rokowanie: prawdopodobny wynik choroby. W przypadku nowotworu rokowanie obejmuje prawdopodobieństwo całkowitego wyzdrowienia i wyleczenia, prawdopodobieństwo nawrotu choroby nowotworowej (nawrót) lub przewidywany czas życia z nieuleczalnym nowotworem. 

Popromienne zapalenie płuc: zapalenie płuc wywołane radioterapią klatki piersiowej. Objawy obejmują duszność, gorączkę lub kaszel. Pacjentom podaje się leki łagodzące objawy, a także tlen ułatwiający oddychanie.  

Cewnikowanie prawego serca: procedura służąca do pomiaru ciśnienia krwi w sercu i naczyniach krwionośnych w płucach. Procedura ta polega na wprowadzeniu małej rurki (cewnika) do żyły i dalej do serca. Badanie to wykonuje się w celu rozpoznania nadciśnienia płucnego i podjęcia decyzji o najlepszym leczeniu pacjenta. 

Wytrzymałościowy wahadłowy test marszowy: mierzy maksymalną zdolność danej osoby do chodzenia poprzez monitorowanie odległości, jaką jest w stanie przejść, i stopniowe zwiększanie tempa. Badanie jest kontynuowane do momentu, aż pacjent nie będzie w stanie utrzymać ustalonego tempa lub będzie miał zbyt duże duszności, aby kontynuować badanie. Czujnik umieszczony na czole lub palcu mierzy tętno pacjenta i poziom tlenu.  

Próba 6-minutowego marszu: prosta próba wysiłkowa mierząca odległość, jaką osoba może pokonać wokół dwóch pachołków w ciągu 6 minut na płaskim odcinku o długości 30 metrów. Czujnik umieszczony na czole lub palcu mierzy tętno pacjenta i poziom tlenu.  

Stereotaktyczna radioterapia ciała (SBRT): wiązki radioterapii aplikowane pod wieloma różnymi kątami w obrębie ciała, które spotykają się w miejscu występowania guza. 

TNM: system wykorzystujący litery i cyfry do opisu stadium nowotworu. T opisuje wielkość nowotworu, N wskazuje, czy w węzłach chłonnych znajdują się komórki nowotworowe, a M określa, czy rak rozprzestrzenił się na inne części ciała. 

This guideline was jointly published by European Respiratory Society and European Society of Thoracic Surgeons.